Lễ bổn mạng là gì? Ý nghĩa, cách mừng và lời chúc Công giáo
Lễ bổn mạng là ngày người Công giáo mừng vị thánh, tước hiệu Đức Mẹ hoặc danh xưng thánh mà mình nhận làm người bảo trợ trong đời sống đức tin. Ngày này thường gắn với tên thánh khi rửa tội, thêm sức hoặc với bổn mạng của một gia đình, hội đoàn, giáo xứ, nghề nghiệp. Ý nghĩa chính không nằm ở tiệc mừng, quà tặng hay lời chúc, mà ở việc nhớ mình có một mẫu gương để noi theo và một vị chuyển cầu để cậy nhờ.
Lễ bổn mạng khác gì sinh nhật?
Sinh nhật nhắc đến ngày một người được sinh ra trong đời sống tự nhiên; lễ bổn mạng nhắc đến căn tính đức tin và lời mời nên thánh. Khi mừng bổn mạng Thánh Giuse, một người có thể cầu xin ơn sống trách nhiệm trong gia đình và công việc. Khi mừng bổn mạng Đức Maria, người mang tên Maria có thể học lời xin vâng và sự phó thác. Khi mừng Thánh Đa Minh hay Thánh An-tôn Pa-đua, niềm vui nên đi cùng ước muốn học hỏi, giảng thuyết, phục vụ và yêu mến chân lý.
Vì vậy, lễ bổn mạng có thể được mừng ấm áp như một ngày gia đình, nhưng nên có một điểm tựa thiêng liêng rõ ràng: tham dự Thánh lễ nếu có thể, cầu nguyện với vị bổn mạng, đọc lại tiểu sử hoặc chọn một việc bác ái cụ thể. Những điều ấy giúp ngày mừng không bị biến thành một cuộc gặp xã giao đơn thuần.
Chọn đúng ngày bổn mạng
Ngày bổn mạng thường dựa trên ngày lễ của vị thánh đã chọn. Với những tên đơn giản như Thánh Phêrô hoặc Thánh Phaolô, nhiều cộng đoàn mừng ngày 29/6. Nhưng với các tên có nhiều vị thánh cùng tên, cần xác định rõ hơn. Người tên Gioan có thể mừng Thánh Gioan Tông đồ hoặc Thánh Gioan Baotixita; người tên Anrê có thể chọn Thánh Anrê Tông đồ hoặc Á thánh Anrê Phú Yên.
Với các tên nữ cũng vậy. Têrêsa có thể là Thánh Tê-rê-sa Hài Đồng Giêsu hoặc Thánh Têrêsa Calcutta. Maria có thể gắn với nhiều lễ Đức Mẹ, trong đó Đức Mẹ Fatima là một tước hiệu cụ thể của Đức Maria. Nếu cần ghi trên thiệp, lịch gia đình hoặc thông báo hội đoàn, hãy viết rõ vị bổn mạng để tránh nhầm.
Cách mừng bổn mạng trong gia đình
Một cách mừng đẹp là bắt đầu từ lời cầu nguyện ngắn với vị thánh. Gia đình có thể đọc một đoạn về Thánh Mônica nếu mừng người mẹ cầu nguyện, đọc về Thánh Carlo Acutis nếu mừng một bạn trẻ, hoặc đọc về Thánh Vinh Sơn Phaolô nếu muốn nhấn mạnh bác ái. Sau đó, thay vì chỉ chúc “mừng bổn mạng vui vẻ”, có thể nói cụ thể hơn: xin vị thánh cầu bầu để người được mừng sống nhân đức của ngài trong năm tới.
Quà bổn mạng, ảnh tượng hoặc một góc cầu nguyện nhỏ có thể rất ý nghĩa nếu giúp người nhận nhớ đến vị thánh đúng cách. Tuy nhiên, cần tránh dùng ảnh của vị thánh này thay cho vị thánh khác. Nếu tặng ảnh Thánh Vinh Sơn Phaolô, đừng lấy ảnh Thánh Vinh Sơn Ferrer; nếu tặng ảnh Gioan, hãy xác định là Gioan Tông đồ hay Gioan Baotixita.
Lời chúc bổn mạng nên viết thế nào?
Một lời chúc tốt nên có ba phần tự nhiên: gọi đúng tên thánh, nhắc một nhân đức của vị bổn mạng, và cầu xin ơn sống nhân đức đó. Chẳng hạn, với người tên Phanxicô, có thể chúc họ biết sống đơn sơ và kiến tạo bình an theo gương Thánh Phanxicô Assisi. Với người tên Cecilia, có thể cầu chúc họ dùng lời ca và đời sống để giúp người khác đến gần Chúa hơn theo gương Thánh Cecilia.
Điều nên tránh là lời chúc quá chung chung đến mức không còn liên quan đến vị thánh. Càng hiểu bổn mạng, lời chúc càng có chiều sâu và càng dễ trở thành một lời cầu nguyện thật.
