Phân biệt lễ trọng, lễ buộc, lễ kính, lễ nhớ và lễ vọng của người Công giáo
Theo lịch Phụng vụ Công giáo, có nhiều ngày lễ trọng, lễ kính, lễ nhớ, lễ vọng và lễ buộc. Dưới đây là văn bản giải thích để phân biệt các ngày lễ này. Văn bản được trích từ các trang web của các Giáo phận Kontum, Phú Cường và Huynh đoàn Giáo dân Đa Minh Việt Nam. Để xem danh sách đầy đủ và chính xác nhất các ngày lễ trọng và lễ buộc trong năm nay, xin xem ở trang tin này.
Lễ trọng
Theo đó, lễ trọng là những ngày đặc biệt trong năm phụng vụ. Ngày này, Giáo hội mừng các mầu nhiệm cứu độ của Thiên Chúa, hay các chân lý đức tin, các đặc ân của Đức Maria hay những vị thánh có chỗ đứng quan trọng trong đời sống Giáo Hội. Lễ trọng chia làm hai loại là lễ trọng chung và lễ trọng riêng.
Lễ trọng chung là các lễ trọng được xác định rõ trong sách phụng vụ mà toàn thể Hội Thánh phải mừng kính. Có 17 lễ trọng chung cho Giáo Hội toàn cầu: 10 lễ kính Chúa, 3 lễ kính Đức Maria và 4 lễ kính các thánh. Lễ Phục sinh và Giáng Sinh là hai lễ trọng đặc biệt, kéo dài trong 8 Ngày gọi là tuần Bát Nhật. Tuy nhiên tuần Bát Nhật Giáng Sinh không được ưu tiên như tuần Bát nhật Phục sinh.
Lễ trọng riêng chỉ được mừng kính trong một Hội Thánh địa phương. Chẳng hạn 24/11 lễ Các thánh tử đạo Việt Nam bổn mạng của Hội Thánh Việt Nam là lễ trọng riêng tại Việt Nam. Còn đối với Hội Thánh toàn cầu đây chỉ là lễ nhớ.
Tượng Công giáo Filumena
Danh sách các ngày lễ trọng Công giáo
Lễ kính
Lễ kính đứng dưới lễ trọng và chỉ mừng trong giới hạn một Ngày. Lịch phụng vụ chung của Hội Thánh chia ba loại lễ kính như sau: 6 lễ kính Chúa, 2 lễ kính Đức Mẹ, 17 lễ kính các thánh. Riêng Hội Thánh Việt Nam mừng thêm 2 lễ kính riêng: Thánh Têrêsa Hài đồng Giêsu (01/10) và Thánh Phanxicô Xaviê (03/12).
Lễ nhớ
Về lễ nhớ, lịch phụng vụ chung của Hội Thánh chia hai loại lễ nhớ: buộc và tự do. Lễ nhớ đòi buộc vị chủ tế phải cử hành đúng ngày lễ theo lịch phụng vụ đã ghi. Đó là chỉ trừ trường hợp gặp các lễ khác trùng vào lễ nhớ này có quyền ưu tiên hơn. Còn lễ nhớ tự do thì tùy nhu cầu mục vụ mà chủ tế được quyền chọn lựa có cử hành hay không.
Lễ buộc
Các ngày lễ buộc được ấn định bởi Bộ giáo luật hiện hành. Danh sách bao gồm mọi Chúa Nhật trong năm và 10 ngày lễ buộc chính thức khác. Tuy nhiên tùy địa phương mà có sự thay đổi. Tại Giáo tỉnh Hà Nội, ngoài các ngày Chúa Nhật, chỉ buộc giữ “Tứ Quý”. Đây là 4 ngày lễ trọng: lễ Giáng Sinh, lễ Chúa Thăng Thiên, lễ Đức Mẹ Lên Trời và lễ các Thánh Nam Nữ. Tại các Giáo tỉnh Huế và Giáo tỉnh Tp HCM ngoài các ngày Chúa nhật, chỉ buộc giữ lễ Chúa Giáng Sinh.
Theo Giáo luật điều 1246–1247, vào Chúa nhật và các lễ buộc, tín hữu phải tham dự Thánh lễ và tránh những công việc cản trở việc thờ phượng, niềm vui ngày của Chúa và sự nghỉ ngơi cần thiết. Không phải mọi lễ trọng đều là lễ buộc hoặc buộc nghỉ việc. Bậc phụng vụ và nghĩa vụ dự lễ là hai điều cần phân biệt.
Danh sách các ngày lễ buộc
Các ngày lễ buộc được ấn định trong Bộ giáo luật hiện hành như sau:
-
Mọi Chúa Nhật trong năm;
-
Lễ Mẹ Thiên Chúa: ngày 1/1;
-
Lễ Hiển Linh: ngày 6/1 theo lịch chung; nơi chuyển lễ thì mừng vào Chúa nhật từ 2/1 đến 8/1;
-
Lễ Thánh Cả Giuse: ngày 19/3;
-
Lễ Chúa Lên Trời: thứ Năm tuần VI Phục Sinh, ngày thứ 40 tính cả Chúa Nhật Phục Sinh; nơi chuyển lễ thì mừng vào Chúa Nhật VII Phục Sinh;
-
Lễ Mình Máu Thánh Chúa: thứ Năm sau lễ Chúa Ba Ngôi; nơi chuyển lễ thì mừng vào Chúa nhật kế tiếp;
-
Lễ Hai Thánh Tông Đồ Phêrô và Phaolô: ngày 29/6;
-
Lễ Đức Mẹ Lên Trời:ngày 15/8;
-
Lễ Các Thánh Nam Nữ: ngày 1/11;
-
Lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội: ngày 8/12;
-
Lễ Chúa Giáng Sinh: ngày 25/12
Đây là danh sách lễ buộc theo Giáo luật điều 1246, không phải danh sách áp dụng nguyên vẹn tại mọi địa phương. Các quy tắc chuyển lễ được nêu tại Quy luật tổng quát về Năm Phụng vụ, số 7 và 25. Để xem ngày cử hành và nghĩa vụ tại Việt Nam, xin xem các ngày lễ buộc trong năm.
Về lễ vọng, theo Giáo luật điều 1248 §1, tham dự một Thánh lễ theo nghi lễ Công giáo vào chiều hôm trước hoặc chính ngày lễ là chu toàn nghĩa vụ dự lễ. Không cần phải có lý do ngăn trở dự lễ chính ngày mới được chu toàn nghĩa vụ vào chiều hôm trước.
Tượng Đức Mẹ của Filumena
Xem thêm: