Theo lịch sử, cái chết của Chúa Giêsu diễn ra trong một chuỗi biến cố có nhiều tác nhân liên quan, và án đóng đinh được thi hành dưới quyền chính quyền Rôma thời bấy giờ. Tuy nhiên, người Công giáo không được biến câu hỏi lịch sử ấy thành một lời kết tội tập thể đối với người Do Thái.
Theo đức tin Công giáo, nguyên nhân sâu xa của cuộc khổ nạn là tội lỗi của nhân loại. Chúa Giêsu không chết như một nạn nhân bất lực, nhưng tự nguyện hiến dâng mạng sống vì yêu, để cứu độ con người và mở ra con đường hoán cải.
Không ai lấy mạng sống Thầy được, nhưng chính Thầy tự ý hy sinh.
Các sách Tin Mừng cho thấy Chúa Giêsu bị kết án trong một bối cảnh căng thẳng về tôn giáo, xã hội và chính trị. Một số nhà lãnh đạo thời đó xem Người là mối đe dọa; những lời tố cáo được đưa ra; rồi bản án tử được thi hành theo hình thức đóng đinh của Rôma.
Nói như vậy không có nghĩa là gom mọi người trong một cộng đồng vào cùng một tội. Một biến cố lịch sử cần được đọc với sự phân định: có người trực tiếp liên quan, có hệ thống quyền lực góp phần, có sự hèn nhát và tính toán của con người, nhưng không thể biến tất cả thành một kết luận thù ghét.
Người Công giáo không nên nói “người Do Thái giết Chúa” theo nghĩa kết tội toàn thể dân Do Thái. Cách nói ấy dễ dẫn đến định kiến, thù hận và trái với tinh thần Tin Mừng.
Hội Thánh dạy rõ rằng những gì xảy ra trong cuộc khổ nạn không thể bị quy cho tất cả người Do Thái thời đó, và càng không thể quy cho người Do Thái hôm nay. Chính Chúa Giêsu, Đức Maria, các Tông đồ và nhiều môn đệ đầu tiên cũng xuất thân từ dân Do Thái. Vì vậy, khi nói về cuộc khổ nạn, người Công giáo cần giữ lòng tôn trọng, tránh mọi hình thức bài Do Thái và không dùng đức tin như cớ để kết án một dân tộc.
Ở bình diện đức tin, câu hỏi “ai gây ra cái chết của Chúa Giêsu?” dẫn người Kitô hữu nhìn sâu hơn vào mầu nhiệm tội lỗi và ơn cứu độ. Tội lỗi của nhân loại, trong đó có tội của chính tôi, là lý do khiến Con Thiên Chúa bước vào cuộc khổ nạn.
Vì thế, Thập giá không phải nơi để người tín hữu đứng ngoài và chỉ tay kết tội người khác. Thập giá là nơi mỗi người nhận ra sự thật về mình: tội lỗi đã làm tổn thương tình yêu, nhưng tình yêu của Chúa mạnh hơn tội lỗi. Nhìn lên Chúa chịu đóng đinh, người Kitô hữu được mời gọi sám hối, tin vào lòng thương xót và bắt đầu lại.
Đức Kitô đã chết vì chúng ta, khi chúng ta còn là tội nhân.
Đức tin Công giáo không nhìn Chúa Giêsu như một người bị cuốn đi trong bi kịch mà không có tự do. Người tự nguyện hiến dâng mạng sống, vâng phục Chúa Cha và yêu thương con người cho đến cùng. Chính vì thế, Thập giá vừa phơi bày sự dữ của tội lỗi, vừa bày tỏ tình yêu cứu độ của Thiên Chúa.
Điều này không xóa trách nhiệm luân lý của những người cố ý làm điều dữ. Nhưng nó giúp người tin Chúa hiểu rằng sự dữ không có tiếng nói cuối cùng. Trên Thập giá, Thiên Chúa không trả lời hận thù bằng hận thù, nhưng bằng tình yêu tự hiến.
Nếu chỉ hỏi “ai đáng trách nhất?”, câu chuyện dễ kết thúc bằng giận dữ. Nhưng nếu đi sâu hơn, người Kitô hữu sẽ gặp trọng tâm của Tin Mừng: Chúa Giêsu chết vì yêu con người, để tội lỗi không còn là dấu chấm hết và để người tội lỗi vẫn có thể trở về.
Vì vậy, câu trả lời đúng không chỉ nằm ở kiến thức lịch sử. Nó còn nằm trong thái độ sống hôm nay: tránh quy kết thù hận, biết sám hối, biết tha thứ và để Thập giá dẫn mình đến lòng thương xót.
Nguồn: Ga 10 ; Tân Ước ; Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo ; Tuyên ngôn Nostra Aetate
Lời cầu nguyện của bạn
Chưa có bình luận nào
Hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ về bài viết này!